Вівторок, 26.09.2017, 01:03
Вітаю Вас Гість | RSS
Меню сайту
Контакти
Годинник
Мудрі думки
Вікно в Україну
Український національний інтернет-портал «Аратта. Вікно в Україну»
Календар подій
Календар свят і подій. Листівки, вітання та побажання
Пошук
Статистика

Онлайн всього: 1
Гостей: 1
Користувачів: 0

"НОВА ПЕДАГОГІЧНА ДУМКА"     науково-методичний журнал

Каталог статей

Головна » Статті » Статті польською мовою

KSZTALCENIA NA ODLEGLOSC” W SZKOLNICTWIE WYZSZYM W POLSCE
УДК 378.1                                                                                            Beata FAŁDA ,
                                                                          Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa
                                                                          w Chełmie, Katolicki Uniwersytet
                                                                          Lubelski Jana Pawła II
 
KSZTAŁCENIA NA ODLEGŁOŚĆ ”W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W POLSCE
 
       Postęp techniczny, który zapoczątkował proces wdrażania do codziennego życia
nowoczesnych technologii, stał się bodźcem do powstania nowego typu połeczeństwa – społeczeństwa informacyjnego. Jego potrzeby w zakresie zdobywania i poszerzania wiedzy, wynikające ze zmiany warunków funkcjonowania, stwarzają konieczność poszukiwania innowacyjnych metod kształcenia, których celem jest uzupełnienie metod tradycyjnych. Celem niniejszego opracowania jest wskazanie prawnych, ekonomicznych i programowych podstaw wdrażania metod „kształcenia na odległość” na studiach wyższych w Polsce.
      Wstęp.
     Postęp techniczny i, pojawiające wraz z nim, przyspieszenie tempa życia sprawia, że XXI wiek jest powszechnie uznawany za erę nowego typu społeczeństwa – społeczeństwa informacyjnego. Jest ono rozumiane jako społeczeństwo, które nie tylko posiada rozwinięte środki przetwarzania informacji i komunikowania, lecz przetwarzanie informacji jest podstawą tworzenia dochodu narodowego i dostarcza źródła utrzymania większości społeczeństwa. Podana definicja wskazuje, że nadrzędną rolę w tego typu społeczeństwie odgrywać będzie wiedza i zarządzanie wiedzą, a więc dostęp do niej. Kluczowym zadaniem jest więc stworzenie warunków do efektywnego pozyskiwania przez odbiorców właściwych i  użytecznych, w kontekście określonych celów, zasobów informacji.
      Ważną rolę w tym procesie odgrywa system szkolnictwa wyższego. Powstanie nowych warunków technologicznych, zmiana oczekiwań społecznych w nowym otoczeniu gospodarczym staje się przesłanką do weryfikacji istniejących i  poszukiwania innowacyjnych metod kształcenia. Kierunki zmian w tym zakresie  znajdują swój oddźwięk w aktualnie wdrażanej koncepcji europejskiego systemu szkolnictwa wyższego, gdzie obok tradycyjnych metod kształcenia wymienia się  m.in. konieczność rozwijania „kształcenia na odległość”.
     Wykorzystanie w procesie przekazu wiedzy technik komputerowych stanowić może odpowiedź na, pojawiające się w sferze kształcenia, zapotrzebowanie. Internet i inne media cyfrowe tworzą bowiem nową, niezwykle atrakcyjną dydaktycznie przestrzeń.
      Wśród innowacyjnych metod kształcenia wymienia się m.in. metody hybrydowe,
e-learning, ePortfolio oraz metody WebQuest. Potwierdzeniem ich roli w rozwoju
nowoczesnej koncepcji kształcenia na poziomie wyższym w Polsce jest m.in. ich 
usankcjonowanie prawne oraz umieszczanie tej idei w kolejnych koncepcjach strategii rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego.
     1. Przesłanki wdrażania nowoczesnych metod kształcenia w szkolnictwie
wyższym.  Kształcenie jest procesem nauczania i uczenia się, prowadzącym do opanowania przez studentów określonego zasobu wiadomości i umiejętności oraz wpływającym na ich wszechstronny rozwój. Jego celem jest ukształtowanie u odbiorców określonych zachowań, rozwinięcie zdolności poznawczych, wyrobienie poglądów i postaw. Obejmuje ono zatem wszelkie świadome, planowane i systematycznie realizowane działania zapewniające zdobycie wykształcenia na odpowiednim poziomie. W celu osiągnięcia przyjętego założenia wykorzystywane są różnorodne metody kształcenia, wśród których wymienia się m.in. wykład, pracę z  podręcznikiem, pogadankę, dyskusję, „burzę mózgów”, projekt, itp. Wskazane sposoby nauczania i uczenia się studentów są aktualnie uzupełniane o nowe metody, wśród których kluczowe znaczenie odgrywają metody wykorzystujące technologię
informacyjno-komunikacyjną.
     Wprowadzenie do procesu kształcenia nowoczesnych technik komputerowych
jest konsekwencją dwóch zjawisk: „rewolucji komputerowej” oraz pojawienia się,
wspomnianego już, „społeczeństwa informacyjnego”. Główną siłą „nowej gospodarki” stał się kapitał intelektualny. Dlatego też wśród wartości społeczno-ekonomicznych na pierwszy plany wysunęło się doskonalenie zawodowe, pozyskiwanie wiedzy, nowych kompetencji oraz umiejętności.
     „Wartość wiedzy” stała się w wielu państwach, w tym również w Polsce, determinantą zmiany modelu studiów – na przestrzeni kilkunastu lat nastąpiło przejście od studiów elitarnych do studiów masowych. Niespotykana dotąd liczba studentów wymusiła konieczność zapewnienia wolnego dostępu do kształcenia, odpowiedniej liczby nauczycieli akademickich i miejsc w szkołach wyższych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu odpowiedniej jakości kształcenia.
     Zmianom ilościowym towarzyszyły przekształcenia jakościowe w grupie docelowej. Przede wszystkim należy zauważyć, iż obecni oraz przyszli studenci wychowują się w „społeczeństwie informacyjnym”, w której priorytetem jest „kształcenie przez całe życie”. Ponadto, praktyka wskazuje znaczący wzrost ilości studentów czynnych zawodowo, co ma bezpośrednie przełożenie na preferowaną przez nich formę i metody usług edukacyjnych. Z drugiej strony, obserwowany w ostatnich latach wzrost mobilności Polaków, rosnące koszty utrzymania ponoszone przez tudentów studiów stacjonarnych lub w przypadku studiów niestacjonarnych rosnące koszty dojazdów z miejsca zamieszkania do ośrodków akademickich, wzrost zainteresowania podnoszeniem kwalifikacji wśród osób, których sytuacja życiowa uniemożliwiła podjęcie lub kontynuowanie nauki w tradycyjnym modelu kształcenia, stały się czynnikami przemawiającymi za tym, że społeczeństwo polskie potrzebuje nowoczesnych rozwiązań zapewniających dostęp do wiedzy. Odpowiedzią na
pojawiające się zapotrzebowanie na „mobilną edukację” stało się zaadoptowanie do
procesu kształcenia komputerów oraz Internetu.
2. Podstawy prawne „kształcenia na odległość” w polskim systemie szkolnictwa wyższego. Nowoczesne formy kształcenia znalazły umocowanie w szeregu dokumentach, w tym w Strategii Lizbońskiej. Zawiera ona kompleksowy plan budowy społeczeństwa informacyjnego, w którym ważne miejsce zajmuje formuła kształcenia ustawicznego oraz nieformalne systemy kształcenia. Szkolenia na odległość, tzw. e-learning, obok telepracy oraz tworzenia sieci łączących uczelnie i jednostki badawcze to jedne z najważniejszych
inicjatyw europejskich, prowadzące do rozwoju nowoczesnych technik teleinformacyjnych.
     Kształcenie studentów przy wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnej zostało usankcjonowane w Polsce zapisem art. 164 ust. 3 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym, mówiącym, iż „Zajęcia dydaktyczne na studiach mogą być prowadzone także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.” Kolejne
zapisy na temat tej metody kształcenia znajdujemy w Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kształcenia na odległość oraz w jego późniejszych nowelizacjach. Zgodnie z wprowadzonymi zapisami „Zajęcia dydaktyczne mogą być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na wszystkich kierunkach studiów, przy uwzględnieniu ich specyfiki, na wszystkich poziomach kształcenia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych.”
     Z drugiej jednak strony minister wprowadza istotne ograniczenia, wskazując jednostki mogące prowadzić wspomniane zajęcia dydaktyczne. W §2 rozważanego rozporządzenia zawarto zapis mówiący, iż uczelnia musi spełnić łącznie następujące warunki:
1. posiadać kadrę nauczycieli akademickich przygotowanych do prowadzenia zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość;
2. zapewnić dostęp do infrastruktury informatycznej i oprogramowania, które
umożliwiają synchroniczną i asynchroniczną interakcję między studentami i
nauczycielami akademickimi;
3. zapewnić materiały dydaktyczne opracowane w formie elektronicznej;
4. zapewnić każdemu studentowi możliwość osobistych konsultacji z prowadzącym zajęcia dydaktyczne w siedzibie uczelni;
5. zapewnić bieżącą kontrolę postępów w nauce studentów, weryfikację wiedzy i umiejętności, w tym również poprzez przeprowadzenie zaliczeń i egzaminów kończących zajęcia dydaktyczne z określonego przedmiotu w siedzibie uczelni;
6. zapewnić bieżącą kontrolę aktywności prowadzących zajęcia.
     Z kolei aktualnie obowi^zuj^cy zapis §5 mówi^cy, iz „Liczba godzin zajec dydaktycznych na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik ksztalcenia na odleglosc, nie moze byc wieksza niz 60% ogólnej liczby godzin zajec dydaktycznych okreslonych w standardach ksztalcenia dla poszczególnych kierunków studiów oraz poziomów ksztalcenia, z wyl^czeniem zajec praktycznych i laboratoryjnych”[10] Jednoznacznie ustala sztywne proporcje zajec zdalnych do wszystkich zajec realizowanych w ramach studiów, nie bior^c pod uwage specyfiki kierunku, przedmiotów, poziomu ksztalcenia, formy studiów, przyjetych rozwi^zan e-learningowych i misji uczelni. Wspomniane rozporz^dzenie praktycznie uniemozliwilo prowadzenie pelnych studiów on-line. Pewn^ nadzieje na zmiany daje Strategia Rozwoju Szkolnictwa Wyzszego: 2010­2020. Projekt srodowiskowy, gdzie jako pierwszy cel strategiczny wskazuje sie „dostosowanie systemu ksztalcenia do zmieniaj^cych sie potrzeb spolecznych” poprzez promowanie studiów „na odleglosc”.[11]

3. Wybrane metody „ksztalcenia na odleglosc” a ksztalcenie tradycyjne. Metody ksztalcenia „na odleglosc” od lat ciesz^ sie coraz wiekszym zainteresowaniem srodowiska akademickiego. Stopniowe ich wl^czanie przez uczelnie do procesu ksztalcenia wynika m. in. z checi stania sie konkurencyjnym na rynku edukacyjnym oraz dotarcia do wszystkich tych, którzy chc^ studiowac, ale z róznych przyczyn nie mog^ tego robic w formie tradycyjnej.

W Polsce „ksztalcenie na odleglosc” ma juz ponad 230 letni^ tradycje. W 1776 r. Uniwersytet Krakowski podejmowal pierwsze próby prowadzenia wykladów dla osób spoza uczelni metodami nauczani korespondencyjnego. Podobnie, w 1779 roku uruchomiono w Warszawie wyklady z fizyki dla osób spoza uczelni. W latach 1966­1971 funkcjonowala w Polsce tzw. Politechnika Telewizyjna, którawykorzystywala w procesie edukacyjnym metody nauczania na odleglosc.

Swoj^ rosn^c^ popularnosc „ksztalcenie na odleglosc” zawdziecza temu, ze daje wieksz^ swobode doboru miejsca uczenia sie, a tym samym zwieksza jego indywidualizacje. Dzieki temu ucz^cy sie moze lepiej zarz^dzac czasem rozpoczecia i trwania nauki. Uczenie sie polega tu przede wszystkim na samoksztalceniu z elementami samokontroli. Moze sie ono odbywac przy uzyciu róznych mediów: materialów drukowanych, materialów cyfrowych, transmisji radiowej lub telewizyjnej, Internetu, programów komputerowych, itp.[12]

Aktualnie „ksztalcenie na odleglosc” jest utozsamiane z wykorzystaniem w procesie dydaktycznym technologii informacyjno-komunikacyjnych. W zaleznosci od stopnia podzialu zajec pomiedzy metody tradycyjne i elektroniczne oraz stopnia zaawansowania technologicznego medium mozemy mówic o b-learningu, e - learningu oraz m-learningu.

3.1 B-learning. B-learning, czyli nauczanie hybrydowe, komplementarne lub mieszane - oznacza l^czenie i przeplatanie dwóch lub kilku strategii edukacyjnych, najczesciej e-learningu i nauczania bezposredniego, tradycyjnego. Jest ono stosowane i zalecane w sytuacjach, gdy metody e-learningu nie przystaj^ do zalozonych celów edukacyjnych, w szczególnosci zas, gdy wymagana jest praktyka. Z tego tez wzgledu znajduje ono zastosowanie tam, gdzie niezbedne jest np. ksztaltowanie umiejetnosci manualnych na zajecia laboratoryjnych.

W systemie szkolnictwa wyzszego najczesciej stosowany jest trzy lub piecioetapowy harmonogram szkolen, w którym naprzemiennie stosuje sie zajecia tradycyjne z zajeciami e-learningowymi. Przykladowo:

I etap - zajecia e-learningowe obejmuj^ce podstawowe zagadnienia teoretyczne. Celem zajec jest wyrównanie poziomu wiedzy uczestników oraz zdobywanie wiedzy potrzebnej do etapu drugiego;

II etap - zajecia tradycyjne opieraj^ce sie na wiedzy zdobytej na etapie I, pozwalaj^ce wytworzyc umiejetnosci, w tym umiejetnosci interpersonalne;

III etap - zajecia e-learningowe maj^ce na celu utrwalenie, powtórzenie i uzupelnienie zdobytej wiedzy.[13]

L^czenie metod tradycyjnego ksztalcenia z metodami zdalnymi jest nakierowane na uatrakcyjnienie i aktywizacje procesu edukacyjnego. Z drugiej strony znacznie ulatwia organizacje tego procesu, poniewaz daje mozliwosc realizowania zadan w wybranym przez studenta czasie oraz obniza koszty, nie wymagaj^c czestego spotykania sie na zajeciach tradycyjnych.

Ksztalcenie hybrydowe nie jest jednak dowolnym l^czeniem ksztalcenia tradycyjnego i zdalnego. Zgodnie z przyjetymi zalozeniami powinno ono obejmowac metody ukierunkowane na ksztaltowanie umiejetnosci, postaw i kompetencji, które nalezy rozwijac sie w sposób ci^gly i systematyczny. Zamiast duzych porcji wiedzy prezentowanych w nauczaniu tradycyjnym, tresci podawane s^ tu w mniejszych porcjach, ale czesciej, co ulatwia wbudowanie procesu edukacyjnego w codzienne obowi^zki ucz^cego sie.[14]

W obecnych warunkach prawnych hybrydowa metoda ksztalcenia znajduje najwieksze zastosowanie w procesie ksztalcenia na poziomie wy zszym. Obok uzupelnienia klasycznych zajec programowych, b-learning jest wykorzystywany jako uatrakcyjnienie zajec uzupelniaj^cych, kursów i szkolen.

Sztandarowym przykladem omawianej metody jest program Cisco Networking Academy, funkcjonuj^cy w Polsce od 2000 roku. Oferuje on studentom mo zliwosc uzyskania wiedzy teoretycznej i praktycznej z zakresu projektowania, rozwoju i utrzymywania sieci komputerowych. Podstawowy kurs w Cisco Networking Academy obejmuje cztery semestry i przygotowuje do uzyskania certyfikatu zawodowego Cisco Certified Networking Associate (CCNA). Jego uczestnicy nabywaj^ umiejetnosci niezbedne do projektowania, budowania i bie z^cej obslugi malych i srednich sieci komputerowych. Akademie Cisco oferuje tak ze kursy zaawansowanych technologii sieciowych oraz kursy podstaw informatyki i programowania komputerów. Wiedza jest tu przekazywana za pomoc^ ró znych technik nauczania. Obok tradycyjnych wykladów prowadzone s^ liczne zajecia laboratoryjne z mozliwosci^ rozwi^zywania realnych problemów oraz caly zestaw srodków i narz^dzi internetowo - multimedialnych do samodzielnego zdobywania wiedzy.

Innym przykladem zastosowanie b-learningu jest ksztalcenie pilotów i personelu pokladowego. Lotnictwo jest szczególn^ dziedzin^, je zeli chodzi o wyszkolenie ludzi maj^cych tam pracowac. Musz^ to byc wykwalifikowani specjalisci posiadaj^cy bardzo szeroki zasób wiedzy i rozumiej^cy wiele problemów, o których zwykly czlowiek moze nie miec pojecia. Ilosc materialu i wiedzy, jak^ pilot musi przyswoic, w pol^czeniu ze specyfik^ pracy, powoduje, ze szkolenia zdalne wydaj^ sie jedynym sposobem zdobywania i poszerzenia niezbednej wiedzy.

3.2 E-learning Bardziej zlozon^ wersj^ ksztalcenia zdalnego jest e-learning. Termin ten obejmuje calosc procesów zwi^zanych z nauczaniem i uczeniem sie w srodowisku i za posrednictwem nowoczesnych technologii informacyjnych.[15] W szczególnosci wykorzystuje sie tu siec Internet, ale i technologie takie jak intranet, ekstranet, tasmy audio/wideo czy telewizja interaktywna.

W systemie szkolnictwa wy zszego wdra zanie elementów e-learningu przebiega stopniowo i czesto rozpoczyna sie od usprawnienia dzialan administracyjnych i socjalnych poprzez udostepnianie materialów dydaktycznych, ulatwienie kontaktów na linii nauczyciel - student, prowadzenie ewidencji ocen, zdalnej biblioteki itp. Aktualnie, ze wzgledu na ograniczenia prawne, e-learning, w swojej klasycznej formie jest wykorzystywany jedynie do zajec ponadprogramowych, kursów lub szkolen.

Z badan prowadzonych przez rózne placówki oraz organizacje wynika, ze e­learning jest równie efektywny jak nauczanie tradycyjne. W e-learningu nauczyciel nie ma bezposredniego kontaktu z uczniem, nie jest te z konieczne przeprowadzanie zajec w okreslonym czasie - ucz^ca sie osoba samodzielne wybiera preferowany format dostarczania wiedzy i tempo jej przekazywania. W tradycyjnym nauczaniu natomiast efektywnosc uczenia sie w tempie narzuconym przez prowadz^cego w miare uplywu czasu spada.[16]

W e-learningu ucz^cy sie sami wybieraj^ odpowiednie dla nich materialy np. w Internecie czy innych dostepnych nosnikach informacji. Niestety podczas uczenia sie student nie moze na biez^co informowac nauczyciela o swoich problemach, podczas gdy w czasie tradycyjnego kursu nauczyciel mo ze w sposób ci^gly korygowac dzialania odbiorców. W ksztalceniu zdalnym studenci musz^ wykazac sie te z wieksz^ samodzielnosci^ w rozwi^zywaniu problemów i zdobywac wiedze w sposób aktywny.

E-learning pozwala zarz^dzac procesem nauczania, kontroluje szybkosc przekazywania wiedzy, zapewnia bie z^c^ kontrole postepów, indywidualizuje proces nauczania i uatrakcyjnia go, wprowadzaj^c multimedialne formy przekazu. Z drugiej jednak strony, przy realizacji projektów zdalnego ksztalcenia nale zy brac pod uwage wysokie koszty profesjonalnych platform internetowych, niezbednego sprzetu oraz wdro zenia. Jako wade wymienia sie tu równie z koniecznosc posiadania przez studenta silnej motywacji oraz checi do uczenia sie, koniecznosc posiadania sprzetu komputerowego, jak równie z dostepu do Internetu w postaci szybkiego l^cza, brak integracji personalnej wystepuj^cej podczas szkolen tradycyjnych, problemy ze sprawdzeniem efektywnosci ksztalcenia.

Z tego te z wzgledu ta forma ksztalcenia jest w sposób ci^gly udoskonalana. Poza metodami hybrydowymi, o których byla mowa wczesniej, w e-learningu wprowadza

Sie innowacyjne metody ksztalcenia, np. WebQuest czy ePortfolio.

Metoda WebQuest jest specjalistyczn^ form^ projektu, scisle zwi^zan^ z ksztaltowaniem umiejetnosci studentów w zakresie tworzenia wiedzy na podstawie zródel sieciowych. Podobnie jak ka zdy projekt zaklada ona samodzieln^ prace studentów, z tym ze ich aktywnosc koncentruje sie na zbieraniu, selekcji i ewaluacji informacji w Sieci oraz wykonywaniu zadan z wykorzystaniem multimediów i Internetu.[17]

Natomiast ePortfolio pozwala studentom tworzyc i zarz^dzac cyfrowym zbiorem obiektów, które prezentuj^ ich wiedze i umiejetnosci, a w dalszej perspektywie ksztaltuj^ ich kompetencje w wybranej dziedzinie.[18]

3.3 M-learning. Najbardziej zaawansowan^ form^ ksztalcenia na odleglosc jest m-learning czyli nauczanie mobilne. Terminem tym okresla sie zbiór technik i technologii wykorzystywanych do nauczania poprzez urz^dzenia przenosne. Kontakt osoby szkolonej z materialem odbywa sie poprzez urz^dzenia typu laptop, telefon komórkowy, smartfon lub PDA. Cech^ charakterystyczn^ tych urz^dzen jest mo zliwosc komunikacji bezprzewodowej.[19]

Technologia telefonów komórkowych, jej popularyzacja i dynamiczny rozwój spowodowaly powstanie nowej drogi w zdalnym nauczaniu m-learningu. W niedalekiej przyszlosci, kiedy technologia urz^dzen mobilnych osi^gnie odpowiedni poziom, m-learning i e-learning zatrac^ istotne róznice. Warunkiem do spelnienia pozostaje tez ogólna dostepnosc l^cz bezprzewodowych.

4. Ocena stanu „ksztalcenia na odleglosc” w polskich szkolach wyzszych. Pierwsze pionierskie zajecia w formie e-learningu zostaly przeprowadzone w Polsce w polowie lat 90. XX wieku. Od tego czasu, zdaniem jednych zdalne ksztalcenie rozwija sie bardzo wolno, zas wedlug innych niezwykle preznie.[20]

Przedstawione ponizej fakty wskazuj^, iz niestety prawdziwy jest pierwszy pogl^d. Polska, a wraz z ni^ szkolnictwo wyzsze znajduje sie dopiero na starcie rzeczywistego wdrazania zdalnego ksztalcenia.

Przede wszystkim nalezy zauwazyc, iz komputery oraz dostep do Internetu w Polsce s^ relatywnie tanie i ogólnodostepne. Niestety, badania przeprowadzone przez CBOS w lipcu 2009 roku pokazuj^, iz jedynie 65% Polaków ma komputer, a 56% Internet. Zauwazalne s^ róznice miedzy miastem a wsi^. Na wsi dostep do sieci ma 46% badanych, natomiast w miastach, niezaleznie od ich wielkosci - 2%. Oznacza to dalsz^ potrzebe tworzenia programów pomocy, których celem bedzie udostepnienie odpowiedniego sprzetu kazdemu, kto mimo braku plynnosci i mozliwosci finansowych posiada chec wl^czenia sie do zycia w spoleczenstwie informacyjnym. Warto jednak odnotowac, iz na przestrzeni lat odsetek osób korzystaj^cych z komputerów systematycznie wzrasta.[21]

Te same badania pokazuji, ze wsród spoleczenstwa wzrósl poziom swiadomosci i wiedzy informatycznej. Dotyczy to jednak glównie ludzi mlodych i w wieku do 45 roku zycia. W tej sytuacji realizacja idei „ksztalcenia przez cale zycie” wymaga dalszego edukowania i zachecania ludzi, którzy przekroczyli ten wiek, aby zyskiwali nowe doswiadczenie w zakresie korzystania z Internetu i komputera, poniewaz zwieksz^ swoje szanse na rynku pracy.[22]

Pomimo to, jak wskazuji badania przeprowadzone przez Instytut Logistyki i Magazynowania, zainteresowanie „ksztalceniem na odleglosc” na wyzszych uczelniach z roku na rok wzrasta. Jeszcze w 2007 roku tylko 34% uczelni wykorzystywalo te technologie a dwa lata pózniej 45,1%. W porównaniu z rokiem

2008 jest to wzrost o 6,6 punków procentowych.[23]

Widoczna w ostatnich latach wzrostowa tendencja korzystania z metod i technik ksztalcenia na odleglosc oraz coraz wiekszy wplyw srodków z Unii Europejskiej na rozbudowe struktury i materialów dydaktycznych uczelni, pozwala przypuszczac, ze kolejne lata przyniosi jeszcze wieksze zainteresowanie szkól ti wlasnie techniki ksztalcenia.

W badaniach przeprowadzonych w 2009 roku, uczelnie wyzsze, które zdecydowaly sie na wprowadzenie „ksztalcenia na odleglosc”, w wiekszosci przypadków (77,2%) traktowaly zaliczenia zajec jako obowi^zkowe. W przewazajicej wiekszosci uczelni ta forma ksztalcenia stanowila zasadniczo nie wiecej niz 20% ogólu obowi^zuj^cych zajec. Zaledwie w 5,4% uczelniach przy pomocy, ogólnie rozumianego, e-learningu prowadzono do 40% zajec, zas w 2,7% uczelni prowadzilo wybrane przedmioty wyl^cznie przez Internet za pomocy metody e-learningu.[24]

Szkoly, które prowadzily w 2009 roku e-learning i wspomagaly proces dydaktyczny nowoczesnymi metodami, posiadaly w wiekszosci (87%) system LMS (Learning Management System) sluz^cy do zarz^dzania procesem szkolenia. Pozostale uczelnie (13,0%) udostepnialy materialy multimedialne w innej formie, tj. nosniki CD lub DVD, materialy dydaktyczne zamieszczone na stronach www. Sposród uczelni, które posiadaly systemu LMS wiekszosc (80%) korzystala z oprogramowania OpenSource.[25]

Zakonczenie. Wedlug przeprowadzonych analiz promowanie metod „ksztalcenia na odleglosc” we wspólczesnym systemie szkolnictwa wyzszego znajduje pelne uzasadnienie. Specyfika „spoleczenstwa informacyjnego” wymusza koniecznosc poszukiwania nowoczesnych i efektywnych metod ksztalcenia oraz stworzenia podstaw do samoksztalcenia i uczenia sie przez cale zycie. Nie oznacza to oczywiscie eliminacji metod tradycyjnych. Tworzenie innowacyjnego, a przy tym efektywnego podejscia do procesu ksztalcenia wymaga rozsidnego pol^czenia komunikacji bezposredniej z komunikacji „w sieci”, czyli nauczania tradycyjnego z nauczaniem realizowanym za posrednictwem mediów cyfrowych, tak by poszczególne elementy byly ze sobi komplementarne. Takie podejscie do procesu ksztalcenia sprawia, ze jest ono bardziej interesujice, elastyczne i bardziej dostepne, co daje przeslanki do stwierdzenia, iz moze przyczynic sie do realnego rozwoju idei zdobywania wiedzy przez cale zycie.

LITERATURA

1. M. Dibrowski, M. Zajic (red.), E-learning w szkolnictwie wyzszym - potencjal i wykorzystanie, Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, Warszawa 2010.

2. M. Dibrowski M. Zajic (red.), Rozwój e - edukacji w szkolnictwie wyzszym, Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych Warszawa 2005.

3. T. Goban-Klas, P. Sienkiewicz, Spoleczenstwo informacyjne. Szanse, zagrozenia, wyzwania, Wydawnictwo Fundacji Postepu Telekomunikacji, Kraków 1999.

4. L. H. Haber, Mikrospolecznosc informacyjna, Uczelniane Wydawnictwo Naukowo - Dydaktyczne, Kraków 2001.

5. Http://www. webhat. pl/pliki/Nauczanie_na_odleglosc. pdf

6. M. Hyla, Przewodnik po e-learningu, ABC Wolters Kluwer, Kraków 2007.

7. M. Kraska (red.), Elektroniczna gospodarka w Polsce - Raport 2009, Biblioteka Logistyka, Poznan 2010

8. S. Juszczyk, Edukacja na odleglosc. Kodyfikacja pojec, regul i procesów, Wydawnictwo A. Marszalek, Torun 2003.

9. Cz. Kupisiewicz, Podstawy dydaktyki, WSiP, Warszawa 2005.

10. I. Maciejewska (red.), Jak ksztalcic studentów chemii i kierunków pokrewnych, Kraków 2008, s. 93, Http://www. chemia. uj. edu. pl/dydaktyka_a/

11. J. Mierzwa, Podstawy traktatowe polityki edukacyjnej Unii Europejskiej - ich

Ewolucja i perspektywy, Http://znze. wsiz. rzeszow. pl/z01/2_Janusz%20Mierzwa_ Podstawy. pdf

12. M. Striker, K. Wojtaszczyk, Bariery wdrazania e-learningu na przykladzie uczelni wyzszej (cz. I), E-mentor nr 4 (31)/2009, Http://www. e-mentor. edu. pl/artykul/ index/numer/31/id/676

13. Rozporzidzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyzszego z dnia 25 wrzesnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie muszi byc spelnione, aby zajecia dydaktyczne na studiach mogly byc prowadzone z wykorzystaniem metod i technik ksztalcenia na odleglosc (Dz. U. Nr 188, poz.1347).

14. Rozporzidzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyzszego z dnia 9 maja 2008 zmieniajice rozporzidzenie w sprawie warunków, jakie muszi byc spelnione, aby zajecia dydaktyczne na studiach mogly byc prowadzone z wykorzystaniem metod i technik ksztalcenia na odleglosc (Dz. U. Nr 90, poz. 551).

15. Strategia rozwoju szkolnictwa wyzszego; 2010-2020. Projekt srodowiskowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009.

16. Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r - Prawo o szkolnictwie wyzszym Dz. U. z 2005 r. Nr 164 poz. 1365 z pózn. zm.

17. M. Wilk, M. Szafraniec, Innowacyjne metody ksztalcenia. Skrypt do projektu: „Belfer on-line”, RODN”WOM” w Katowicach, Katowice 2010

18. Www. ksu. parp. gov. pl/res/pl/pk/pakiety_informacyjne/10/10_02.doc.
Категорія: Статті польською мовою | Додав: Natali (11.05.2015)
Переглядів: 143 | Рейтинг: 0.0/0
Всього коментарів: 0
Додавати коментарі можуть лише зареєстровані користувачі.
[ Реєстрація | Вхід ]